Plastik, okyanusta bir kez daha her yerde karşımıza çıkıyor. Dallaslı iş adamı Victor Vescovo, iddiaya göre 10.800 metre derinliğe ulaşan Mariana Çukuru'nun dibine dalarak bir plastik poşet bulduğunu söyledi. Bu ilk olay bile değil: Okyanusun en derin noktasında plastik bulunması üçüncü kez oluyor.
Vescovo, dünyanın okyanuslarının en derin noktalarına yaptığı bir yolculuğu da içeren "Beş Derinlik" keşif gezisinin bir parçası olarak 28 Nisan'da bir batiskaf ile Mariana Çukuru'na daldı. Vescovo, Mariana Çukuru'nun dibinde geçirdiği dört saat boyunca çeşitli deniz canlısı türlerini gözlemledi; bunlardan biri yeni bir tür olabilir: plastik bir poşet ve şeker ambalajları.
Bu kadar aşırı derinliklere ulaşanların sayısı çok azdır. İsviçreli mühendis Jacques Piccard ve ABD Donanması Teğmeni Don Walsh, 1960 yılında bunu başaran ilk kişilerdi. National Geographic kaşifi ve film yapımcısı James Cameron ise 2012'de okyanusun dibine indi. Cameron, Vescovo'nun ulaştığını iddia ettiği 62 fitten biraz daha kısa olan 35.787 fit derinliğe daldığını kaydetti.
İnsanların aksine, plastik kolayca dökülür. Bu yılın başlarında, Mariana Adaları da dahil olmak üzere altı derin deniz çukurundan amfipod örnekleri alan bir çalışma, hepsinin mikroplastik yuttuğunu buldu.
Ekim 2018'de yayınlanan bir çalışma, Mariana Çukuru'nda 36.000 fit derinlikte bulunan, bilinen en derin plastik kalıntısını (kırılgan bir alışveriş poşeti) belgeledi. Bilim insanları, son 30 yılda yapılan 5.010 dalışın fotoğraf ve videolarından oluşan Derin Deniz Kalıntıları Veritabanı'nı inceleyerek bu kalıntıyı keşfetti.
Veritabanında kaydedilen sınıflandırılmış atıklar arasında en yaygın olanı plastiktir ve özellikle plastik poşetler en büyük plastik atık kaynağını oluşturmaktadır. Diğer atıklar ise kauçuk, metal, ahşap ve kumaş gibi malzemelerden oluşmaktadır.
Araştırmada incelenen plastiklerin %89'a kadarı tek kullanımlık, yani bir kez kullanıldıktan sonra atılan plastiklerdi; örneğin plastik su şişeleri veya tek kullanımlık sofra takımları.
Mariana Çukuru karanlık ve cansız bir çukur değil, birçok sakini barındırıyor. NOAA Okeanos Explorer, 2016 yılında bölgenin derinliklerini keşfederek mercanlar, denizanası ve ahtapotlar gibi çeşitli yaşam formları buldu. 2018 yılında yapılan bir çalışma da, veri tabanında kaydedilen plastik görüntülerin %17'sinin, hayvanların atıklara dolanması gibi deniz yaşamıyla bir tür etkileşimi gösterdiğini ortaya koydu.
Tek kullanımlık plastik her yerde bulunur ve doğada parçalanması yüzlerce yıl veya daha fazla sürebilir. Şubat 2017'de yapılan bir araştırmaya göre, Mariana Çukuru'ndaki kirlilik seviyeleri bazı bölgelerde Çin'in en kirli nehirlerinden bazılarından daha yüksektir. Araştırmanın yazarları, çukurlardaki kimyasal kirleticilerin kısmen su sütunundaki plastikten kaynaklanabileceğini öne sürüyor.
Tüp solucanları (kırmızı), yılan balığı ve jokey yengeci, hidrotermal bir bacanın yakınında kendilerine bir yer buluyor. (Pasifik'in en derin hidrotermal bacalarının tuhaf faunası hakkında bilgi edinin.)
Plastik, plajlardan savrulan veya teknelerden atılan atıklar gibi doğrudan okyanusa karışabileceği gibi, 2017'de yayınlanan bir çalışma, plastiğin büyük kısmının insan yerleşim yerlerinden geçen 10 nehirden okyanusa girdiğini ortaya koydu.
Terk edilmiş balıkçılık ekipmanları da önemli bir plastik kirliliği kaynağıdır; Mart 2018'de yayınlanan bir çalışma, Hawaii ve Kaliforniya arasında yüzen Teksas büyüklüğündeki Büyük Pasifik Çöp Yaması'nın büyük bir kısmını bu malzemenin oluşturduğunu göstermiştir.
Okyanusta tek bir plastik poşetten çok daha fazla plastik olduğu açık olsa da, bu nesne artık rüzgar için kayıtsız bir metafor olmaktan çıkıp, insanların gezegeni ne kadar etkilediğinin bir örneğine dönüştü.
© 2015-2022 National Geographic Partners, LLC. Tüm hakları saklıdır.
Yayın tarihi: 30 Ağustos 2022